KAZA TESPİT TUTANAĞI NASIL DOLDURULUR? MADDİ HASARLI KAZADA ADIM ADIM YAPILACAKLAR
Trafikte küçük bir kaza yaptın: kimse yaralanmadı ama iki araçta da hasar var. Karşı taraftaki sürücü "polise gerek yok, tutanak tutalım" diyor. Tutanağı nasıl dolduracağını, kusuru kimin üstleneceğini ve sonrasında sigortaya ne zaman başvuracağını bilmiyorsun. Bu rehberde maddi hasarlı kazada anlaşmalı kaza tespit tutanağını adım adım anlatıyoruz.
Hangi kazalarda tutanakla yetinebilirsin?
Yalnızca maddi hasar olan, yani kimsenin ölmediği veya yaralanmadığı kazalarda, kazaya karışan herkes polis veya jandarmanın gelmesine gerek görmüyorsa, durumu aralarında yazılı olarak tespit ederek kaza yerinden ayrılabilir. Bu yazılı tespit, anlaşmalı kaza tespit tutanağıdır.
Şu durumlarda tutanakla yetinme, mutlaka polis veya jandarma çağır:
- Kazada ölen veya yaralanan varsa,
- Taraflar kusur konusunda anlaşamıyorsa,
- Karşı sürücünün alkollü olduğundan, ehliyetsiz olduğundan veya aracın sigortasız olduğundan şüpheleniyorsan,
- Karşı taraf kimlik, ehliyet veya ruhsat göstermiyorsa,
- Kamu malına, örneğin bariyere veya direğe zarar verildiyse.
Kaza anında ilk yapman gerekenler
- Aracını trafik için ek tehlike yaratmayacak şekilde durdur, dörtlüleri yak, gerekiyorsa reflektör koy.
- Kaza yerindeki durumu değiştirmeden önce fotoğraf çek: araçların konumu, hasarlı bölgeler, plakalar, yol çizgileri, trafik işaretleri ve fren izleri.
- Karşı sürücüden kimlik, sürücü belgesi, araç ruhsatı ve trafik sigortası poliçesinin bilgilerini iste; sen de kendi bilgilerini göster. Kazaya karışanlar istendiğinde bu bilgileri vermek zorundadır.
- Kaza trafiği tıkıyor veya tehlike yaratıyorsa fotoğrafları çektikten hemen sonra araçları yolun kenarına çek, tutanağı orada doldur.
- Tanık varsa adını ve telefonunu al.
Tutanak nasıl doldurulur?
Anlaşmalı kaza tespit tutanağı iki sürücünün birlikte doldurduğu tek bir formdur. Kağıt formu araçta bulundurabileceğin gibi, sigorta şirketlerinin veya Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin mobil uygulamaları üzerinden elektronik olarak da düzenleyebilirsin.
- Kazanın tarihini, saatini ve yerini açık adresle yaz.
- Her iki aracın plakasını, marka ve modelini, sürücülerin ve araç sahiplerinin bilgilerini, sigorta şirketini ve poliçe numarasını eksiksiz doldur.
- "Kaza anındaki durum" bölümünde kendi aracın için geçerli olan seçenekleri işaretle; örneğin park halinde, şerit değiştirirken, arkadan çarpma gibi.
- Kroki bölümüne araçların kazadan önceki ve kaza anındaki konumunu, yönlerini ve yol çizgilerini basit şekilde çiz.
- Araçlardaki hasarlı bölgeleri işaretle.
- Görüş bölümüne kazanın nasıl olduğunu kısa ve net yaz.
- İki sürücü de tutanağı imzalasın; her biri birer kopya alsın.
Tutanakta dikkat etmen gerekenler
- Kusurunu kabul ediyorsan bunu açıkça yaz; kabul etmiyorsan "kusurlu olduğumu kabul etmiyorum" diye belirt ve polis çağır.
- Okumadan ve anlamadan hiçbir şeyi imzalama.
- Sonradan karşı tarafın tutanağa ekleme yapmasını önlemek için boş kalan alanları çizebilirsin.
- Kroki ile işaretlediğin seçenekler birbiriyle çelişmesin; sigorta şirketi kusur oranını bunlara bakarak belirler.
- Fotoğrafları tutanakla birlikte saklayıp sigortaya başvururken ekle.
Kaza yerinden ayrılmanın sonuçları
Taraflar anlaşıp tutanak tutmadıkça, maddi hasarlı bir kazada zabıtanın izni alınmadan ve zorunluluk olmadan olay yerinden ayrılmak idari para cezasına yol açar. Ölümlü veya yaralanmalı kazada olay yerinden ayrılmak ise hapis cezası ve sürücü belgesinin geri alınması sonucunu doğurur. Bu yüzden anlaşma sağlanamıyorsa kaza yerinden ayrılma, polis veya jandarmayı bekle.
Tutanaktan sonra ne yapmalısın?
- Kendi sigorta şirketine veya acentene kazayı gecikmeden bildir. Bildirimi geç yapman tazminatın artmasına neden olduysa ödemeden indirim yapılabilir.
- Karşı taraf kusurluysa, zararını karşı tarafın trafik sigortası şirketine yazılı olarak başvurarak iste. Tutanak, fotoğraflar, ruhsat, ehliyet ve banka bilgilerini ekle.
- Başvurudan sonra 15 gün içinde cevap gelmezse veya cevap seni tatmin etmezse dava açabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilirsin.
- Sigorta şirketi, gerekli belgeler eksiksiz verildikten sonra trafik sigortası limitleri içindeki tazminatı sekiz iş günü içinde ödemek zorundadır.
- Kaskon varsa hasarı kaskondan da karşılatabilirsin; kasko şirketi ödediği tutarı daha sonra kusurlu tarafın sigortasından ister.
- Kazadan sonra aracın değer kaybettiyse bunu da karşı tarafın trafik sigortasından isteyebilirsin. Bunun için Hakkını Sor'daki araç değer kaybı rehberine bakabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- Yaralı varsa, anlaşamıyorsanız veya şüpheli bir durum varsa polis çağır.
- Durumu değiştirmeden fotoğrafları çek, bilgileri karşılıklı al.
- Tutanağı eksiksiz doldur, krokiyi çiz, iki taraf da imzalasın.
- Kazayı kendi sigortana gecikmeden bildir.
- Karşı tarafın sigortasına yazılı başvur; 15 gün içinde sonuç alamazsan tahkime veya mahkemeye git.
Dayanak mevzuat
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 81: Kazaya karışanlar durmak, kaza yerindeki durumu değiştirmemek ve istendiğinde kimlik, sürücü belgesi, tescil belgesi ve sigorta bilgilerini göstermek zorundadır; yalnızca maddi hasarlı kazalarda taraflar durumu yazılı olarak tespit ederek kaza yerinden ayrılabilir, anlaşma dışında izinsiz ayrılmak idari para cezası, ölümlü veya yaralanmalı kazalarda hapis cezası gerektirir.
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 97: Zarar gören, dava açmadan önce sigorta şirketine yazılı başvurmalıdır; şirket 15 gün içinde cevap vermezse veya cevap talebi karşılamazsa dava açılabilir ya da tahkime başvurulabilir.
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 99: Sigorta şirketi, genel şartlarda belirlenen belgelerin iletildiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu sigorta sınırları içindeki tutarı ödemek zorundadır.
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 1446: Sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiğini öğrenince gecikmeksizin sigortacıya bildirir; geç bildirim tazminatı artırdıysa kusurun ağırlığına göre indirim yapılır.
En çok sorulan sorular
Maddi hasarlı kazada polis çağırmak zorunlu mu?
Hayır. Kazaya karışan herkes anlaşıyorsa durumu tutanakla yazılı olarak tespit edip kaza yerinden ayrılabilirsiniz. Anlaşamıyorsanız polis veya jandarma çağırmalısınız.
Tutanağı imzaladıktan sonra kusur oranına itiraz edebilir miyim?
Edebilirsin, ancak imzaladığın tutanak aleyhine güçlü bir delil olur. Bu yüzden kusuru kabul etmiyorsan tutanağa bunu açıkça yazmalı veya polis çağırmalısın.
Karşı taraf tutanak tutmayı reddederse ne yapmalıyım?
Polis veya jandarma çağır ve karşı tarafın plakasını, aracın ve olay yerinin fotoğraflarını çek. Görevliler gelene kadar kaza yerinden ayrılma.
Sigorta şirketine ne zaman başvurmalıyım?
Kendi sigortana kazayı gecikmeden bildir. Karşı tarafın sigortasına yazılı başvurduktan sonra şirket 15 gün içinde cevap vermezse tahkime veya mahkemeye gidebilirsin.
Elektronik tutanak geçerli mi?
Evet. Sigorta şirketlerinin veya Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin mobil uygulamaları üzerinden düzenlenen anlaşmalı kaza tespit tutanağı da kullanılabilir.
Kazadan önce poliçende neyin eksik olduğunu bilmek istersen Sigortan Tam'daki trafik sigortası kontrolüyle iki dakikada görebilirsin.
Diğer rehber yazıları
- TRAFİK SİGORTASI HASARSIZLIK BASAMAĞI NEDİR? KAZA YAPMADIĞIM HALDE BASAMAĞIM DÜŞTÜTrafik sigortanı yenilerken primin geçen yıla göre beklenmedik şekilde arttı. Poliçeye baktığında "basamak" diye bir ifade gördün ama ne anlama geldiğini…
- SİGORTA POLİÇESİ NASIL SORGULANIR? E-DEVLET'TEN TRAFİK, KASKO VE SAĞLIK POLİÇESİ SORGULAMATrafik sigortanın bitiş tarihini hatırlamıyorsun, kaskonun hangi şirketten olduğunu bulamıyorsun ya da poliçe belgesi elinde değil. Bu durumda poliçeni…
- KASKO İLE TRAFİK SİGORTASI ARASINDAKİ FARK NEDİR? HANGİSİ NEYİ KARŞILAR?Trafik sigortan var, kaskoya gerek olup olmadığını düşünüyorsun. Ya da kaza yaptın ve hangi poliçenin neyi ödeyeceğini bilmiyorsun. Sürücülerin en çok…
- TRAMER KAYDI NEDİR, NASIL SORGULANIR? İKİNCİ EL ARAÇTA HASAR KAYDIİkinci el bir araç almak üzeresin. Satıcı "boyasız, değişensiz, hiç kazası yok" diyor ama emin olmak istiyorsun. Ya da kendi aracını satmaya…