TRAFİK SİGORTASI HASARSIZLIK BASAMAĞI NEDİR? KAZA YAPMADIĞIM HALDE BASAMAĞIM DÜŞTÜ
Trafik sigortanı yenilerken primin geçen yıla göre beklenmedik şekilde arttı. Poliçeye baktığında "basamak" diye bir ifade gördün ama ne anlama geldiğini bilmiyorsun. Belki de hiç kaza yapmadığın halde basamağının düştüğünü fark ettin. Bu rehberde hasarsızlık basamağının ne olduğunu, primini nasıl etkilediğini ve basamağın yanlış uygulandıysa ne yapman gerektiğini anlatıyoruz.
Hasarsızlık basamağı nedir?
Trafik sigortası primi herkes için aynı değildir. Sigorta şirketleri, aracın sahibinin geçmişte kusurlu kaza yapıp yapmadığına göre prime indirim veya artış uygular. Bu sistemin adı basamak sistemidir.
- Basamaklar en düşükten en yükseğe doğru sıralanır.
- Basamağın ne kadar yüksekse o kadar indirim alırsın, primin düşer.
- Düşük basamaklarda ise prime artış (sürprim) uygulanır.
- İlk kez trafik sigortası yaptıranlar başlangıç basamağından başlar.
- Basamakların sayısı ve her basamağın indirim veya artış oranları, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın belirlediği tarife esaslarıyla düzenlenir.
Basamak nasıl yükselir, nasıl düşer?
- Poliçe döneminde senin kusurunla bir kaza olmaz ve karşı tarafa tazminat ödenmezse, poliçeni yenilediğinde basamağın bir üst basamağa çıkar.
- Senin kusurunla olan bir kaza nedeniyle sigorta şirketi karşı tarafa tazminat öderse, basamağın düşer.
- Karşı tarafın tamamen kusurlu olduğu kazalar senin basamağını düşürmez; çünkü bu kazada senin sigortan ödeme yapmaz.
- En üst basamaktaysan hasarsız geçen yıllarda basamağın aynı kalır; zaten en yüksek indirimi alıyorsundur.
Basamak bilgisi nereden gelir?
Bütün sigorta şirketlerinin poliçe ve hasar bilgileri Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nde (SBM) toplanır. Şirket değiştirsen bile yeni şirket senin basamağını ve hasar geçmişini buradan görür. Bu yüzden basamağı düşük olan biri şirket değiştirerek basamağını yükseltemez; aynı şekilde basamağı yüksek olan biri de şirket değiştirdiğinde indirimini kaybetmez.
Basamağın neden yanlış görünebilir?
Kaza yapmadığın halde basamağın düştüyse veya yükselmediyse şu nedenlere bak:
- Karşı tarafın kusurlu olduğu bir kazada kusur oranı yanlış belirlenmiş ve senin sigortan ödeme yapmış olabilir.
- Hasar dosyası açılmış, sonra kapatılmış ama sisteme ödeme yapılmış gibi yansımış olabilir.
- Poliçeyi süresi bittikten sonra geç yenilediysen basamak hakkın etkilenmiş olabilir.
- Aracı yeni aldıysan ve eski aracının basamağını devretmediysen başlangıç basamağından başlatılmış olabilirsin.
- Poliçe yanlış kişi, yanlış plaka veya yanlış kimlik numarası üzerine düzenlenmiş olabilir.
Eski aracının basamağını yeni aracına taşıyabilir misin?
Aracını satıp yeni bir araç aldığında, eski aracının basamak hakkını belirli koşullarla ve belirli bir süre içinde yeni aracına taşıyabilirsin. Bunun için yeni poliçeyi yaptırırken sigorta şirketine veya acentene eski aracının plakasını ve basamak bilgisini mutlaka söyle. Söylemezsen poliçe başlangıç basamağından düzenlenebilir ve fazla prim ödersin. Devir koşulları ve süreleri tarife esaslarına göre değiştiği için güncel durumu poliçeyi yaptırırken sor.
Basamağın yanlışsa ne yapmalısın?
- Önce eski ve yeni poliçeni yan yana koy, basamak bilgilerini karşılaştır.
- Hasar geçmişini kontrol et. e-Devlet'te veya SBM'nin sorgulama hizmetlerinde aracına ait hasar kayıtlarını görebilirsin.
- Senin kusurun olmayan bir kaza için ödeme yapılmış görünüyorsa, o kazaya ait tutanağı ve kusur oranını gösteren belgeleri topla.
- Sigorta şirketine yazılı başvuru yap ve basamağın düzeltilmesini, fazla ödediğin primin iadesini iste.
- Şirket olumsuz cevap verir veya cevap vermezse Sigorta Tahkim Komisyonu'na ya da mahkemeye başvurabilirsin. Tahkim süreci için Hakkını Sor'daki Sigorta Tahkim Komisyonu rehberine bakabilirsin.
Basamağını korumak için
- Poliçeni süresi bitmeden yenile; araya boşluk girmesin.
- Küçük bir kazada kusurluysan, hasarı sigortaya bildirmek yerine karşı tarafın zararını kendin karşılamanın basamağına etkisini düşün. Bu kararı vermeden önce zararın tutarını ve basamağın düşmesi halinde önümüzdeki yıllarda ödeyeceğin ek primi karşılaştır.
- Kazada kusur oranına itiraz edeceksen bunu ödeme yapılmadan önce yap.
- Araç değiştirdiğinde basamak devrini mutlaka talep et.
Kısaca yapılacaklar
- Eski ve yeni poliçendeki basamakları karşılaştır.
- Hasar kayıtlarını e-Devlet veya SBM üzerinden kontrol et.
- Hatalı basamak için sigorta şirketine yazılı başvur, prim iadesi iste.
- Sonuç alamazsan Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvur.
- Araç değiştirirken basamak devrini iste, poliçeni zamanında yenile.
Dayanak mevzuat
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 91: Araç işletenlerinin zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırması zorunludur; geçerli sigortası olmayan araçlar trafikten men edilir.
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 31/B: Sigortalılara ilişkin risk değerlendirmesine esas bilgileri toplamak ve sigorta şirketleriyle paylaşmak amacıyla Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kurulur; sigorta şirketleri bu merkeze üye olmak ve bilgi vermek zorundadır.
En çok sorulan sorular
Kaza yapmadığım halde basamağım neden yükselmedi?
Poliçeyi geç yenilemiş olabilirsin, aracını yeni almış ve basamak devri yapmamış olabilirsin ya da kusurun olmayan bir kazada sigortan yanlışlıkla ödeme yapmış olabilir. Hasar kayıtlarını kontrol edip sigorta şirketine başvur.
Karşı taraf kusurluysa benim basamağım düşer mi?
Hayır. Karşı tarafın tamamen kusurlu olduğu kazada senin sigortan ödeme yapmadığı için basamağın etkilenmez.
Sigorta şirketi değiştirirsem basamağım sıfırlanır mı?
Hayır. Basamak bilgisi bütün şirketlerin ortak kullandığı Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden gelir; şirket değiştirsen de basamağın aynı kalır.
Yeni aldığım araca eski aracımın basamağını taşıyabilir miyim?
Belirli koşullarla ve belirli bir süre içinde taşıyabilirsin. Yeni poliçeyi yaptırırken eski aracının bilgilerini vererek devri talep etmelisin.
Yanlış basamak yüzünden fazla ödediğim primi geri alabilir miyim?
Evet. Sigorta şirketine yazılı başvurarak basamağın düzeltilmesini ve fazla ödenen primin iadesini isteyebilirsin. Sonuç alamazsan Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilirsin.
Trafik poliçendeki basamak, araç bilgileri ve ek teminatların doğru mu, Sigortan Tam'daki trafik sigortası kontrolüyle iki dakikada görebilirsin.
Diğer rehber yazıları
- KAZA TESPİT TUTANAĞI NASIL DOLDURULUR? MADDİ HASARLI KAZADA ADIM ADIM YAPILACAKLARTrafikte küçük bir kaza yaptın: kimse yaralanmadı ama iki araçta da hasar var. Karşı taraftaki sürücü "polise gerek yok, tutanak tutalım" diyor. Tutanağı…
- SİGORTA POLİÇESİ NASIL SORGULANIR? E-DEVLET'TEN TRAFİK, KASKO VE SAĞLIK POLİÇESİ SORGULAMATrafik sigortanın bitiş tarihini hatırlamıyorsun, kaskonun hangi şirketten olduğunu bulamıyorsun ya da poliçe belgesi elinde değil. Bu durumda poliçeni…
- KASKO İLE TRAFİK SİGORTASI ARASINDAKİ FARK NEDİR? HANGİSİ NEYİ KARŞILAR?Trafik sigortan var, kaskoya gerek olup olmadığını düşünüyorsun. Ya da kaza yaptın ve hangi poliçenin neyi ödeyeceğini bilmiyorsun. Sürücülerin en çok…
- TRAMER KAYDI NEDİR, NASIL SORGULANIR? İKİNCİ EL ARAÇTA HASAR KAYDIİkinci el bir araç almak üzeresin. Satıcı "boyasız, değişensiz, hiç kazası yok" diyor ama emin olmak istiyorsun. Ya da kendi aracını satmaya…