TRAMER KAYDI NEDİR, NASIL SORGULANIR? İKİNCİ EL ARAÇTA HASAR KAYDI
İkinci el bir araç almak üzeresin. Satıcı "boyasız, değişensiz, hiç kazası yok" diyor ama emin olmak istiyorsun. Ya da kendi aracını satmaya hazırlanıyorsun ve alıcı hasar kaydını soruyor. Herkesin bahsettiği "tramer kaydı" nedir, nasıl sorgulanır, yanlışsa silinebilir mi? Bu rehberde araç hasar kaydını anlatıyoruz.
Tramer kaydı nedir?
Halk arasında "tramer kaydı" denilen şey, bir araca ait sigorta hasar geçmişidir. Bütün sigorta şirketlerinin poliçe ve hasar bilgileri Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nde (SBM) toplanır. Eskiden bu merkezin trafik sigortası bölümüne TRAMER denildiği için isim böyle yerleşmiştir.
Hasar kaydında genellikle şunlar görünür:
- Hasarın tarihi,
- Hasarın trafik sigortasından mı yoksa kaskodan mı ödendiği,
- Sigorta şirketinin ödediği tutar,
- Bazı sorgularda değişen veya onarılan parçalar.
Sigorta şirketleri yeni bir poliçe düzenlerken risk değerlendirmesi için bu bilgileri SBM üzerinden görür.
Hangi hasarlar kayda girmez?
- Sigortaya hiç bildirilmeden, sürücülerin kendi aralarında ödeştiği hasarlar,
- Sigortaya bildirilmeden, cepten ödenerek yaptırılan onarımlar,
- Sigorta kapsamı dışında kalan ve ödeme yapılmayan hasarlar.
Bu yüzden hasar kaydının temiz olması, aracın hiç kaza yapmadığı anlamına gelmez. Kayıt yalnızca sigortanın ödediği hasarları gösterir.
Hasar kaydı nasıl sorgulanır?
- e-Devlet'te "araç hasar kaydı" araması yaparak SBM'nin sorgulama hizmetine ulaşabilirsin. Kendi aracın için plaka ve kimlik bilgilerinle sorgulama yapabilirsin.
- SBM'nin kısa mesaj ile çalışan sorgulama hizmeti de vardır; bu hizmet ücretlidir ve genellikle yalnızca toplam hasar tutarlarını gösterir.
- Sigorta şirketin veya acenten de hasar geçmişini senin için sorgulayabilir.
- Ayrıntılı parça bilgisi istiyorsan ekspertiz raporuyla birlikte değerlendir.
Sorgulama yöntemleri ve ücretleri zaman zaman değiştiği için güncel bilgiyi e-Devlet ve SBM'nin internet sitesinden kontrol et.
İkinci el araç alırken nelere dikkat etmelisin?
- Satış görüşmesinden önce hasar kaydını mutlaka sorgula.
- Hasar kaydındaki tutarlar ile satıcının anlattıkları uyuşmuyorsa nedenini sor.
- Kaydı temiz çıksa bile güvenilir bir ekspertize araç kontrolü yaptır; sigortaya bildirilmemiş hasarlar ancak böyle ortaya çıkar.
- Ekspertiz raporunda boyalı veya değişen parça çıkarsa fiyat pazarlığında bunu kullan.
- Satıcının "hasarsız" beyanını satış sözleşmesine veya noter satış belgesine ek bir yazı olarak yazdırmaya çalış; sonradan gizlenmiş bir hasar çıkarsa bu yazı işine yarar.
Hasar kaydı yanlışsa silinebilir mi?
Gerçekten gerçekleşmiş ve sigortanın ödediği bir hasar, araç satılsa veya onarılsa bile kayıttan silinmez. Ancak kayıt hatalıysa düzeltme isteyebilirsin. Örneğin:
- Başka bir araca ait hasar senin aracına işlenmişse,
- Ödeme yapılmadığı halde ödeme yapılmış gibi görünüyorsa,
- Hasar tutarı yanlış girilmişse.
Bu durumda ödemeyi yaptığı görünen sigorta şirketine yazılı başvur ve kaydın düzeltilmesini iste. Şirket olumlu cevap vermezse Sigorta Tahkim Komisyonu'na veya mahkemeye başvurabilirsin. Tahkim süreci için Hakkını Sor'daki Sigorta Tahkim Komisyonu rehberine bakabilirsin.
Hasar kaydı aracın değerini nasıl etkiler?
Hasar kaydı yüksek olan araçlar ikinci el piyasasında daha düşük fiyatla satılır. Aracın başkasının kusuruyla hasar gördüyse bu değer kaybını karşı tarafın trafik sigortasından isteyebilirsin. Bunun için Hakkını Sor'daki araç değer kaybı rehberine bakabilirsin.
Kısaca yapılacaklar
- İkinci el araç almadan önce hasar kaydını e-Devlet veya SBM üzerinden sorgula.
- Kayıt temiz olsa bile ekspertiz yaptır.
- Satıcının hasar beyanını yazılı hale getir.
- Hatalı kayıt için ödemeyi yapan sigorta şirketine yazılı başvur.
- Sonuç alamazsan Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvur.
Dayanak mevzuat
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 31/B: Sigortalılara ilişkin risk değerlendirmesine esas bilgileri toplamak ve bu bilgileri sigorta şirketleriyle paylaşmak amacıyla Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği nezdinde Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kurulur; sigorta şirketleri bu merkeze bilgi vermek zorundadır.
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 31/A: Sigortacılık sektöründe çalışanlar öğrendikleri sırları açıklayamaz; ancak sigorta şirketlerinin yalnızca risk değerlendirmesi amacıyla Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi aracılığıyla yaptığı bilgi paylaşımı bu yasağın dışındadır.
En çok sorulan sorular
Tramer kaydı ne kadar süre kalır?
Sigortanın ödediği gerçek bir hasar, araç el değiştirse veya onarılsa bile hasar geçmişinde görünmeye devam eder.
Hasar kaydı temizse araç hiç kaza yapmamış mıdır?
Hayır. Sigortaya bildirilmeden kendi aralarında ödeşilen veya cepten yaptırılan hasarlar kayıtta görünmez. Bu yüzden ekspertiz yaptırmak önemlidir.
Başkasının aracının hasar kaydını sorgulayabilir miyim?
SBM'nin plaka ile çalışan bazı sorgulama hizmetleri ücretli olarak genel hasar bilgisini gösterir. Ayrıntılı bilgi için satıcıdan kendi kaydını sorgulayıp göstermesini isteyebilirsin.
Yanlış işlenen hasar kaydını nasıl düzelttirebilirim?
Ödemeyi yaptığı görünen sigorta şirketine yazılı başvurup düzeltme iste. Olumlu sonuç alamazsan Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilirsin.
Hasar kaydı trafik sigortası primimi etkiler mi?
Senin kusurunla olan ve trafik sigortanın ödediği hasarlar basamağını düşürür ve primini artırır. Kaskodan ödenen hasarlar ise kasko yenilemesinde hasarsızlık indirimini etkiler.
Kendi poliçende neyin eksik olduğunu merak ediyorsan Sigortan Tam'daki kasko kontrolüyle iki dakikada görebilirsin.
Diğer rehber yazıları
- KASKO MUAFİYETİ NEDİR? ANLAŞMASIZ SERVİSTE HASARIN NEDEN TAMAMI ÖDENMEZ?Aracın kaza yaptı, kaskona başvurdun ama sigorta şirketi hasarın tamamını ödemedi. Yazıda "muafiyet tutarı düşülmüştür" diye bir açıklama var. Ya da…
- İMM NEDİR, LİMİTİ NE OLMALI? TRAFİK SİGORTASI YETMEDİĞİNDE İHTİYARİ MALİ MESULİYETKasko veya trafik sigortası teklifine bakarken "İMM" diye bir satır gördün; bir teklifte "sınırsız", diğerinde belirli bir tutar yazıyor. Satış görevlisi…
- ARACI SATINCA TRAFİK SİGORTASI VE KASKO NE OLUR? POLİÇE İPTALİ VE PRİM İADESİAracını sattın ama trafik sigortası ve kaskosu hâlâ senin adına görünüyor. Kalan aylar için ödediğin primi geri alıp alamayacağını, aracı alan kişinin…
- ARACIM PERT OLDU, KASKO NE ÖDER? KASKO DEĞER LİSTESİ VE RAYİÇ DEĞERAracın ağır bir kaza geçirdi, sel ya da yangında zarar gördü ve eksper "pert" dedi. Sigorta şirketinin önerdiği tutar ise aynı aracı piyasadan almaya…