ARACIM PERT OLDU, KASKO NE ÖDER? KASKO DEĞER LİSTESİ VE RAYİÇ DEĞER
Aracın ağır bir kaza geçirdi, sel ya da yangında zarar gördü ve eksper "pert" dedi. Sigorta şirketinin önerdiği tutar ise aynı aracı piyasadan almaya yetmiyor. Bu rehberde aracın ne zaman pert sayıldığını, kasko değer listesinin ne işe yaradığını ve düşük bulduğun tutara nasıl itiraz edeceğini anlatıyoruz.
Pert ne demek?
Pert, aracın onarılamayacak kadar ağır hasar görmesi ya da onarım masrafının ekonomik olmayacak kadar yüksek çıkması durumudur. Sigortacılıkta buna tam hasar denir. Bu durumda sigorta şirketi aracı onarmak yerine aracın değerini öder.
Onarım masrafı aracın değerinin hangi oranını geçerse aracın pert sayılacağı poliçenin şartlarında yazar. Bu oran şirketten şirkete değişebilir. Poliçende bu oranı mutlaka kontrol et.
Pert aracın değeri nasıl belirlenir?
Kaskoda esas olan, hasarın olduğu gündeki aracın rayiç değeridir. Rayiç değer, aynı marka, model, yıl ve donanımdaki bir aracın o gün piyasada alınıp satıldığı fiyattır.
Türkiye Sigorta Birliği her ay bir kasko değer listesi yayımlar. Bu liste, marka, model ve yıla göre araçların yaklaşık değerini gösterir ve şirketler çoğu zaman bu listeyi başlangıç noktası olarak kullanır. Ancak liste bir referanstır. Aracının kilometresi, donanımı ve bakım durumu gibi özellikleri gerçek piyasa değerini listeden farklı kılabilir.
Kasko bedeli düşük yazılmışsa
Poliçede aracının değeri piyasa değerinden düşük yazılmışsa eksik sigorta durumu oluşur. Kısmi hasarlarda sigortacı, aracın değeri ile poliçedeki bedel arasındaki oran kadar ödeme yapabilir. Bunun önüne geçmek için poliçe yapılırken aracın değerinin doğru yazıldığını kontrol et. Birçok kaskoda "rayiç değer" esası ve eksik sigortayı uygulamama klozu bulunur; poliçende bunu ara.
Pert sürecinde neler olur?
- Hasarı sigorta şirketine bildirirsin; eksper aracı inceler.
- Eksper, onarım maliyetini ve aracın rayiç değerini hesaplar.
- Araç pert sayılırsa şirket sana bir tazminat teklifi yapar.
- Aracın kalıntısı (sovtaj) genellikle sigorta şirketine bırakılır. Kalıntıyı kendin tutmak istersen sovtaj değeri tazminattan düşülür.
- Araç kaydı ağır hasarlı olarak işlenir ve ödeme yapılır.
Teklif düşükse ne yapmalısın?
- Teklifin nasıl hesaplandığını yazılı olarak iste.
- Hasar günündeki emsal ilanları ekran görüntüsüyle kaydet. Aynı marka, model, yıl ve benzer kilometredeki araçları seç.
- Gerekirse bağımsız bir eksperden rapor al.
- İtirazını bu belgelerle birlikte şirkete yazılı olarak yap.
- Anlaşamazsan Sigorta Tahkim Komisyonu'na veya tüketici mahkemesine başvurabilirsin. Uyuşmazlıkta aracın değeri genellikle bilirkişi incelemesiyle belirlenir.
Teklifi kabul edip ibraname imzalamadan önce tutarı dikkatle değerlendir.
Ödeme ne zaman yapılır?
Sigorta tazminatı, gerekli belgeler verilip araştırma bitince ödenmelidir. Her halde hasar ihbarından 45 gün sonra ödeme borcu muaccel olur. Araştırma üç ayı geçerse şirket tespit edilen tutarın en az yarısını avans olarak öder.
Kısaca yapılacaklar
- Poliçende pert oranını ve aracın değerinin nasıl belirlendiğini kontrol et.
- Hasar günündeki emsal ilanları kaydet.
- Tazminat hesabını yazılı iste.
- Düşük teklife belgeleriyle yazılı itiraz et.
- Anlaşamazsan Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvur.
Dayanak mevzuat
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 1460 ve 1461: Sigorta değeri, sigorta olunan menfaatin tam değeridir; sigortacının sorumluluğu sigorta bedeliyle sınırlıdır ve sigortacı uğranılan zarardan fazlasını ödemez.
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 1462: Sigorta bedeli sigorta değerinden az ise, kısmi hasarda sigortacı aksine sözleşme yoksa bedelin değere oranı kadar tazminat öder.
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 1427: Sigorta tazminatı belgelerin verilmesi ve araştırmanın bitmesiyle, her halde ihbardan 45 gün sonra muaccel olur; araştırma üç ay içinde bitmezse sigortacı tespit edilen tutarın en az yarısını avans olarak öder.
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 30: Sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümü için Sigorta Tahkim Komisyonu oluşturulur; sisteme üye şirketlerle uyuşmazlığa düşen kişi sözleşmede hüküm olmasa bile tahkime başvurabilir.
En çok sorulan sorular
Aracım hangi durumda pert sayılır?
Araç onarılamayacak durumdaysa ya da onarım masrafı poliçede belirtilen oranı aşıyorsa pert sayılır. Oranı poliçenin şartlarında bulursun.
Kasko değer listesi ne işe yarar?
Türkiye Sigorta Birliği'nin her ay yayımladığı listedir ve araçların yaklaşık değerini gösterir. Şirketler başlangıç olarak kullanır ama esas olan aracının hasar günündeki gerçek piyasa değeridir.
Pert aracımı kendim alabilir miyim?
Evet. Kalıntıyı kendin tutmak istersen sovtaj değeri tazminattan düşülerek ödeme yapılır.
Sigorta şirketinin teklifi düşük, kabul etmek zorunda mıyım?
Hayır. Emsal ilanlar ve eksper raporuyla yazılı itiraz edebilir, anlaşamazsan tahkime veya mahkemeye başvurabilirsin.
Pert aracın tazminatı ne kadar sürede ödenir?
Belgeler verilip araştırma bitince ödenmelidir; her halde ihbardan 45 gün sonra ödeme borcu muaccel olur.
Kasko poliçendeki değer, muafiyet ve eksik teminatları Sigortan Tam'daki kasko kontrolüyle iki dakikada görebilirsin.
Diğer rehber yazıları
- TRAMER KAYDI NEDİR, NASIL SORGULANIR? İKİNCİ EL ARAÇTA HASAR KAYDIİkinci el bir araç almak üzeresin. Satıcı "boyasız, değişensiz, hiç kazası yok" diyor ama emin olmak istiyorsun. Ya da kendi aracını satmaya…
- KASKO MUAFİYETİ NEDİR? ANLAŞMASIZ SERVİSTE HASARIN NEDEN TAMAMI ÖDENMEZ?Aracın kaza yaptı, kaskona başvurdun ama sigorta şirketi hasarın tamamını ödemedi. Yazıda "muafiyet tutarı düşülmüştür" diye bir açıklama var. Ya da…
- İMM NEDİR, LİMİTİ NE OLMALI? TRAFİK SİGORTASI YETMEDİĞİNDE İHTİYARİ MALİ MESULİYETKasko veya trafik sigortası teklifine bakarken "İMM" diye bir satır gördün; bir teklifte "sınırsız", diğerinde belirli bir tutar yazıyor. Satış görevlisi…
- ARACI SATINCA TRAFİK SİGORTASI VE KASKO NE OLUR? POLİÇE İPTALİ VE PRİM İADESİAracını sattın ama trafik sigortası ve kaskosu hâlâ senin adına görünüyor. Kalan aylar için ödediğin primi geri alıp alamayacağını, aracı alan kişinin…